MÖ 9600
Göbeklitepe - Dünyanın İlk Tapınağı
Şanlıurfa'da keşfedilen Göbeklitepe, bilinen en eski anıtsal yapı. Stonehenge'den 6000 yıl önce inşa edildi.
Konum: Şanlıurfa, Türkiye Keşif: 1963 Önemi: Tarih anlayışını değiştirdi
ODYOMUH ARAŞTIRMA ARACI
Tarih Kronolojisi
MÖ 9600’den günümüze uzanan 51 önemli olay. Dönem filtresi ve anahtar kelime aramasıyla tarihsel kırılmaları tek akışta incele.
51 olay5 çağ10.000+ yıl
51 kayıt görüntüleniyor.
Tarih Öncesi Çağ
MÖ 7500
Çatalhöyük - İlk Şehir
Konya'da bulunan Çatalhöyük, dünyanın en eski şehirlerinden biri. 8000 kişilik nüfusuyla Neolitik dönemin en büyük yerleşimi.
Konum: Konya, Türkiye Nüfus: 5000-8000 kişi Özellik: Kapısız evler, çatıdan giriş
MÖ 3500
Yazının İcadı - Sümerler
Mezopotamya'da Sümerler çivi yazısını icat etti. İnsanlık tarihinin en büyük buluşu, tarihsel kayıt dönemi başladı.
Konum: Uruk, Mezopotamya İlk Metinler: Ticaret kayıtları Önemi: Tarih öncesi çağ sona erdi
MÖ 3100
Mısır'ın Birleşmesi
Kral Narmer, Yukarı ve Aşağı Mısır'ı birleştirdi. 3000 yıl sürecek Firavunlar dönemi başladı.
İlk Firavun: Narmer/Menes Başkent: Memphis Kanıt: Narmer Paleti
MÖ 3000
Stonehenge İnşaatı
İngiltere'de devasa taş çemberi inşa edildi. Astronomik gözlemevi mi, tapınak mı? Gizemi hâlâ çözülemedi.
Konum: Wiltshire, İngiltere Taş Ağırlığı: 25-50 ton Özellik: Gündönümünde güneş hizalanır
Antik Çağ
MÖ 2560
Keops Piramidi'nin İnşası
Giza'da Büyük Piramit tamamlandı. 3800 yıl boyunca dünyanın en yüksek yapısı. Yedi harikadan tek ayakta kalan.
Yükseklik: 146.5 metre Taş Sayısı: 2.3 milyon blok İnşaat: ~20 yıl
MÖ 1754
Hammurabi Kanunları
Babil Kralı Hammurabi, tarihin bilinen ilk yazılı yasalarını yayınladı. "Göze göz, dişe diş" ilkesi.
Madde: 282 yasa Stele: Louvre Müzesi Önemi: Modern hukukun temeli
MÖ 1323
Tutankhamun'un Ölümü
Genç firavun 19 yaşında öldü. Mezarı 1922'de bozulmamış halde bulundu. "Firavunun Laneti" efsanesi doğdu.
Tahta Geçiş: 9 yaşında Keşif: Howard Carter, 1922 Hazine: 5000+ eser
MÖ 1200
Truva Savaşı
10 yıl süren efsanevi savaş, Tahta At hilesiyle sona erdi. Bronz Çağı'nın çöküşünü simgeler.
Konum: Truva, Çanakkale Kaynak: Homeros, İlyada Keşif: Schliemann, 1870
MÖ 753
Roma'nın Kuruluşu
Roma geleneğine göre Romulus ve Remus efsanesi, şehrin kuruluş anlatısının merkezinde yer alır. Tarihin en büyük imparatorluğunun temeli.
Sembol: Dişi kurt (Lupa) İlk Yönetim: Krallık (7 kral) Cumhuriyet: MÖ 509
MÖ 776
İlk Olimpiyat Oyunları
Zeus onuruna Olympia'da ilk atletizm yarışmaları. 1000 yıldan fazla süren gelenek, savaşları bile durdurdu.
İlk Yarış: 192m koşu Ödül: Zeytin çelengi Aralık: Her 4 yılda bir
MÖ 563-483
Buda'nın Yaşamı
Prens Siddhartha lüks hayatını bırakıp aydınlanma aradı. Bodhi ağacı altında "Buda" (Uyanmış) oldu.
Doğum: Lumbini, Nepal Aydınlanma: Bodh Gaya Takipçi: ~500 milyon
MÖ 480
Thermopylae Savaşı
300 Spartalı, Kral Leonidas komutasında 100.000+ Pers ordusuna karşı geçidi savundu. Tarihin en ünlü son direnişi.
Komutanlar: Leonidas vs Xerxes Sonuç: Tüm Spartalılar şehit Ünlü Söz: "Molon labe"
MÖ 399
Sokrates'in Ölümü
Batı felsefesinin babası, "gençliği yoldan çıkarmak" suçlamasıyla baldıran zehri içmeye mahkum edildi.
Suçlama: Gençliği yoldan çıkarmak İnfaz: Baldıran zehri Yöntemi: Sokratik sorgulama
MÖ 334-323
Büyük İskender'in Fetihleri
20 yaşında tahta çıkan İskender, 10 yılda Mısır'dan Hindistan'a uzanan devasa imparatorluk kurdu.
Hüküm: MÖ 336-323 Kurulan: 20+ İskenderiye Ölüm: 32 yaşında, Babil'de
MÖ 221
Çin Seddi İnşaatı Başlıyor
İlk Çin İmparatoru Qin Shi Huang, kuzey barbarlarına karşı Çin Seddi'nin yapımını başlattı.
Uzunluk: 21.196 km İşçi: Milyonlarca 🏗️ Süre: 2000+ yıl
MÖ 218
Hannibal Alpleri Geçiyor
Kartacalı general, 37 savaş fili ve 50.000 askerle Alpleri geçti. Roma'yı yenilgiye uğrattı ama şehri alamadı.
Fil: 37 savaş fili Cannae: 50.000+ Romalı öldü Sonuç: Roma yine de kazandı
MÖ 44
Julius Caesar'ın Öldürülmesi
Roma diktatörü, Mart İdleri'nde senatoda 23 bıçak darbesiyle öldürüldü. "Sen de mi Brütüs?"
Tarih: 15 Mart MÖ 44 Darbe: 23 bıçak yarası Suikastçı: 60+ senatör
MÖ 30
Kleopatra'nın Ölümü
Son Mısır firavunu, Actium yenilgisinden sonra intihar etti. 3000 yıllık Mısır uygarlığı Roma'ya katıldı.
İlişkiler: Caesar, Antonius Ölüm: Yılan zehri? Önemi: Son Ptolemaios
MS 0-33
Hz. İsa'nın Yaşamı
Hristiyanlığın kurucusu, Kudüs ve çevresinde öğretilerini yaydı. Çarmıha gerildi, diriliş inancı doğdu.
Doğum: Beytüllahim Çarmıh: Kudüs, MS ~30 Takipçi: 2.4 milyar
MS 79
Pompeii'nin Yıkılışı
Vezüv Yanardağı patladı, Pompeii ve Herculaneum kül altında kaldı. 2000 kişi öldü, şehir 1748'de keşfedildi.
Yanardağ: Vezüv Kül: 6 metre Keşif: 1748
MS 476
Batı Roma'nın Yıkılışı
Germen savaşçısı Odoacer, son imparator Romulus Augustulus'u tahttan indirdi. Antik Çağ sona erdi.
Son İmparator: Romulus Augustulus Tarih: 4 Eylül 476 Önemi: Orta Çağ başladı
Orta Çağ
MS 552
Göktürk Kağanlığı Kuruluşu
Bumin Kağan, Göktürk Kağanlığı'nı kurdu. Türk adının geçtiği ilk devlet.
Kurucu: Bumin Kağan Yazıtlar: Orhun Abideleri Sembol: Bozkurt
MS 610
İslam'ın Doğuşu
Hz. Muhammed'e Hira Mağarası'nda ilk vahiy geldi. İslam üç kıtaya yayıldı.
İlk Vahiy: Hira Mağarası 🕋 Hicret: MS 622 Takipçi: 1.9 milyar
MS 793-1066
Viking Çağı
İskandinav savaşçıları Avrupa'yı kasıp kavurdu. Amerika'ya bile ulaştılar.
İlk Baskın: Lindisfarne (793) Keşif: İzlanda, Grönland, Vinland Teknoloji: Longship
MS 1071
Malazgirt Meydan Muharebesi
Alparslan, Bizans İmparatoru Romanos'u yenip esir aldı. Anadolu'nun kapıları Türklere açıldı.
Taraflar: Selçuklu vs Bizans Komutan: Alparslan Konum: Malazgirt, Muş
MS 1096-1291
Haçlı Seferleri
Papa'nın çağrısıyla başlayan Haçlı Seferleri, 200 yıl sürdü. Selahaddin Kudüs'ü 1187'de geri aldı.
Sefer: 9 büyük sefer 🏰 Kudüs: 1099 fetih, 1187 geri alındı 🏴 Son: Akka (1291)
MS 1206
Moğol İmparatorluğu
Cengiz Han, tarihin en büyük kara imparatorluğunu kurdu. Asya'dan Avrupa'ya uzandı.
Kurucu: Cengiz Han Alan: 24 milyon km² Ölümler: 40 milyon+
MS 1347-1351
Kara Veba Salgını
Avrupa nüfusunun %30-60'ı vebadan öldü. Tarihin en yıkıcı salgını toplumu kökten değiştirdi.
Ölü: 75-200 milyon 🐀 Neden: Yersinia pestis Sonuç: Feodalizm çöktü
MS 1299
Osmanlı Beyliği Kuruluşu
Osman Bey, Söğüt'te küçük bir beylik kurdu. 600 yıl sürecek imparatorluğun temeli.
Kurucu: Osman Gazi Merkez: Söğüt Süre: 623 yıl
MS 1453
İstanbul'un Fethi
21 yaşındaki Fatih Sultan Mehmed, 53 günlük kuşatmayla Konstantinopolis'i fethetti. Çağ değişti.
Tarih: 29 Mayıs 1453 Fatih: II. Mehmed (21 yaş) Strateji: Gemiler karadan
Yeni Çağ
1455
Gutenberg Matbaası
Johannes Gutenberg, hareketli harfli matbaayı icat etti. Bilgi devrimi başladı.
İlk Kitap: Gutenberg İncili Baskı: 180 kopya Etki: Reform, Rönesans
1492
Amerika Kıtasının Avrupa Gündemine Girmesi
Kristof Kolomb batıya yelken açarak Karayipler'e ulaştı. Amerika kıtası Avrupa haritalarında belirginleşmeye başladı.
Gemiler: Santa Maria, Niña, Pinta Varış: 12 Ekim 1492 İlk Ada: San Salvador
1517
Protestan Reformu
Martin Luther 95 tezini yayınladı. Katolik Kilisesi'ne meydan okundu, Avrupa ikiye bölündü.
95 Tez: 31 Ekim 1517 Konum: Wittenberg Sonuç: Protestanlık doğdu
1520-1566
Kanuni Sultan Süleyman
Osmanlı İmparatorluğu en parlak dönemini yaşadı. "Muhteşem Süleyman" 46 yıl hüküm sürdü.
Hüküm: 46 yıl Seferler: 13 büyük sefer 🏰 Fetihler: Belgrad, Rodos, Macaristan
1610
Galileo'nun Keşifleri
Galileo, teleskobuyla Jüpiter'in uydularını keşfetti. Güneş merkezli evren modeline dair gözlemsel kanıtlar güçlendi.
Keşif: Jüpiter uyduları Engizisyon: 1633 Söz: "Yine de dönüyor"
1687
Newton'un Principia'sı
Isaac Newton hareket yasalarını ve yerçekimini açıkladı. Modern fiziğin temeli.
Eser: Principia Mathematica Yerçekimi: Evrensel kütleçekim Matematik: Kalkülüs
1776
Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi
13 koloni İngiltere'den bağımsızlığını ilan etti. Modern demokrasinin temel taşı.
Tarih: 4 Temmuz 1776 Yazar: Thomas Jefferson İlk Başkan: Washington
Yakın Çağ
1789
Fransız Devrimi
Bastille Hapishanesi basıldı. "Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik" sloganı dünyaya yayıldı.
Bastille: 14 Temmuz 1789 Kral: XVI. Louis (idam) Miras: İnsan Hakları Bildirgesi
1804-1815
Napolyon Dönemi
Napolyon kendini imparator ilan etti. Avrupa'yı fethetti ama Waterloo'da yenildi.
Savaşlar: 60+ savaş ❄️ Rusya: 600.000'den 100.000 döndü 🏝️ Sürgün: St. Helena
1760-1840
Sanayi Devrimi
İngiltere'de başlayan devrim, üretimi elle yapımdan makineye taşıdı. Dünya değişti.
Başlangıç: İngiltere Buhar: James Watt Sonuç: Şehirleşme
1914-1918
Birinci Dünya Savaşı
Tarihin ilk küresel savaşı. 17 milyon ölü, dört imparatorluk yıkıldı.
Ölü: 17-20 milyon Tetikleyici: Franz Ferdinand suikastı Yıkılan: Osmanlı, Avusturya, Rus, Alman
1923
Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluşu
Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Kurtuluş Savaşı kazanıldı. 29 Ekim'de Cumhuriyet ilan edildi.
Kurucu: Atatürk İlan: 29 Ekim 1923 Başkent: Ankara
1939-1945
İkinci Dünya Savaşı
Tarihin en kanlı savaşı. 70-85 milyon insan öldü. Holokost ve atom bombası.
Ölü: 70-85 milyon Holokost: 6 milyon Atom: Hiroşima, Nagazaki
1945
Hiroşima ve Nagazaki
ABD, Japonya'ya iki atom bombası attı. 200.000+ öldü. Nükleer çağ başladı.
Hiroşima: 6 Ağustos Nagazaki: 9 Ağustos Ölü: 200.000+
1969
Ay'a İlk İnsan
Neil Armstrong Ay'a ayak bastı. "İnsanlık için dev bir sıçrama" tarihe geçti.
Tarih: 20 Temmuz 1969 Görev: Apollo 11 👨Astronot: Armstrong, Aldrin
1989
Berlin Duvarı'nın Yıkılışı
28 yıl Doğu-Batı'yı ayıran duvar yıkıldı. Soğuk Savaş sona erdi.
Tarih: 9 Kasım 1989 Duvar: 1961'de kuruldu 🇩🇪 Birleşme: 3 Ekim 1990
1991
World Wide Web
Tim Berners-Lee WWW'yi halka açtı. İnternet devrimi başladı, dünya bir köy oldu.
Mucit: Tim Berners-Lee Konum: CERN Kullanıcı: 5.3 milyar
2001
11 Eylül Saldırıları
4 uçak kaçırıldı, İkiz Kuleler çöktü. 3000 kişi öldü. Terörle savaş başladı.
Tarih: 11 Eylül 2001 ✈️ Uçak: 4 yolcu uçağı Ölü: 2.977 kişi
2020
COVID-19 Pandemisi
Koronavirüs dünyayı kapattı. 7 milyon+ öldü. Uzaktan çalışma ve aşı devrimi.
🦠 Virüs: SARS-CoV-2 Başlangıç: Wuhan 💉 Aşı: mRNA teknolojisi
2022
Yapay Zeka Devrimi
ChatGPT yayınlandı, 2 ayda 100 milyon kullanıcı. Yapay zeka çağı başladı.
Yayın: 30 Kasım 2022 Kullanıcı: 2 ayda 100M Etki: İş dünyası dönüşüyor